Skip to content

Doradca Biura Karier Żak

Loading...

user6

user7

PWSZ Chełm

Kapital Ludzki

www.kapitalludzki.gov.pl
Default screen resolution  Wide screen resolution  Increase font size  Decrease font size  Default font size 
Biuro Karier Żak -> Tabela kategorii -> KODEKS PRACY – PODSTAWOWE ZAGADNIENIA
KODEKS PRACY – PODSTAWOWE ZAGADNIENIA PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
środa, 30 lipca 2008 14:06

Rodzaje umów zawieranych z pracownikiem    

1. Umowy o pracę 

Umowa o pracę jest czynnością prawną, obejmującą zgodne oświadczenia woli pracownika i pracodawcy. Pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy oznaczonego rodzaju, w określonym miejscu i czasie, a pracodawca - do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o pracę jest umową starannego działania.

Każda umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie z wyraźnym określeniem rodzaju i warunków. W szczególności powinna określać:

  • rodzaj pracy,
  • miejsce wykonywania pracy,
  • termin rozpoczęcia pracy,
  • wynagrodzenie; ze wskazaniem składników wynagrodzenia, które odpowiada rodzajowi pracy,
  • wymiar czasu pracy.

Zgodnie z  art. 22 k.p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do osobistego wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.


Kodeks pracy w art. 25 przewiduje następujące rodzaje umów o pracę:

  • umowa na okres próbny,
  • umowa na czas określony (w tym umowa na zastępstwo),
  • umowa na czas wykonywania określonej pracy,
  • umowa na czas nieokreślony.


2. Umowa na okres próbny

Może być podpisana przed zawarciem każdej z umów, ale tylko raz z tym samym pracodawcą.

Jej celem jest sprawdzenie pracownika pod kątem przydatności do wykonywania powierzonych obowiązków przez dłuższy czas. Gdy kandydat się sprawdzi, zwykle po umowie na okres próbny zawiera się umowę na czas określony lub na  czas nieokreślony. Okres próbny nie może przekraczać trzech miesięcy. Umowa na okres próbny  rozwiązuje się z upływem terminu, jej zawarcia. Można ją jednak wypowiedzieć. Okres wypowiedzenia umowy zawartej na okres próbny wynosi:

  • 3 dni robocze, jeśli okres próbny nie przekracza 2 tygodni,
  • 1 tydzień, jeżeli okres próbny jest dłuższy niż 2 tygodnie,
  • 2 tygodnie, jeżeli okres próbny wynosi 3 miesiące.

Pracodawca nie może ciężarnej wypowiedzieć ani rozwiązać umowy na okres próbny trwający dłużej niż miesiąc. Ponadto taka umowa ulega przedłużeniu do dnia porodu, jeżeli koniec okresu próbnego przypada po upływie 3 miesiąca ciąży.


3. Umowa na czas określony

Charakterystyczną cechą tej umowy jest podanie przez strony w treści umowy konkretnej daty jej rozwiązania. Może być zawarta na dowolny okres, np. na dwa dni, jak również i na dwa lata, gdyż ustawodawca nie zawiera żadnych ograniczeń. Jest to rodzaj umowy terminowej. Kończy się wraz ze wskazanym w niej terminem lub innym zdarzeniem (musi być ono pewne i obiektywne, nie może, więc zależeć od woli osoby trzeciej). Przy zawarciu umowy na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego rozwiązania tej umowy z dwutygodniowym wypowiedzeniem. Zawarcie kolejnej umowy o pracę na czas określony jest równoznaczne w skutkach prawnych z zawarciem umowy o pracę na czas nieokreślony, jeśli poprzednio strony dwukrotnie zawarły umowę o pracę na czas określony. O ile przerwa w zatrudnieniu nie przekraczała jednego miesiąca. Umowę w zastępstwie można zawrzeć tylko na czas z góry określony, obejmujący okres usprawiedliwionej nieobecności zastępowanego pracownika. Nie można  zastąpić pracownika nieobecnego z przyczyn nieusprawiedliwionych. Okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo wynosi trzy dni.


4. Umowa na czas wykonywania określonej pracy

Z treści umowy wynika, że pracodawca przyjmuje pracownika na czas trwania konkretnej pracy. Umowa nie precyzuje daty jej zakończenia. Przykładem takich umów są prace sezonowe. Jest to, więc rodzaj terminowej umowy o prace, której czas trwania wyznacza okres niezbędny do wykonania czynności, do których pracownika zatrudniono. Umowa na czas wykonania określonej pracy rozwiązuje się z momentem wykonania pracy w niej określonej. Generalnie nie można jej, więc wypowiedzieć. Może to zrobić każda strona za dwutygodniowym wypowiedzeniem tylko w dwóch sytuacjach:

  • upadłości lub likwidacji firmy,
  • redukcji personelu z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Osobie zatrudnionej na umowie na czas wykonania określonej pracy przysługują uprawnienia takie same, jak pozostałym pracownikom. Na przykład: mają prawo do urlopu, a przepracowany czas wlicza się im do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze i emerytalne. Jeżeli umowa trwała tylko część roku (np. praca została wykonana po kilku miesiącach), to wówczas za ten rok pracownikowi przysługuje urlop proporcjonalny.


5. Umowa o pracę na czas nieokreślony

Nie zawiera w swej treści daty ani terminu rozwiązania umowy, dopóki nie nastąpi wypowiedzenie albo rozwiązanie z innych przyczyn. W oświadczeniu o wymówieniu trzeba podać jego przyczynę. Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

  • 2 tygodnie - jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc – jeżeli pracownik był zatrudniony,  co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące – jeżeli pracownik był zatrudniony  co najmniej 3 lata.

Umowa o pracę musi być zawarta na piśmie w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach i określać: strony umowy, rodzaj pracy, miejsce wykonywania pracy, wysokość wynagrodzenia, datę rozpoczęcia pracy, datę zawarcia umowy (może to być ta sama data), wymiar czasu pracy (np. cały etat, pół etatu). Muszą ją podpisać obie strony.

W okresie wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Wymiar zwolnienia wynosi:

  • 2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
  • 3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia.


6. Umowa o dzieło

Jest to jeden z tych szczególnych typów umowy (podobnie jak umowa zlecenia), w związku, z którą zlecający dzieło nie jest zobowiązany kodeksem pracy do urlopów, odpraw, zasiłków itp. Poprzez zawarcie tej umowy wykonawca zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, to znaczy zobowiązuje się do uzyskania pewnego wyniku swoich działań, a zamawiający, czyli pracodawca, do wypłaty wynagrodzenia określonego w umowie.

Wysokość wynagrodzenia powinna być określona w umowie, choć nie koniecznie kwotowo, zamiast tego mogą znaleźć się tam wskazówki do określenia wynagrodzenia po zakończeniu pracy, wskazówki te miałyby określić, czego spodziewa się zamawiający i za co mógłby zapłacić wyższe wynagrodzenie, a co będzie odpowiadało za to, że wykonawca otrzyma znacznie niższe wynagrodzenie.

Wykonawca powinien wykonać dzieło zgodnie ze sposobem i terminem określonym w umowie. W przeciwnym wypadku zamawiający ma prawo wezwać wykonawcę do zmiany sposobu wykonania dzieła i wyznaczyć w tym celu odpowiedni termin, a po jego bezskutecznym upływie może od umowy odstąpić, bądź powierzyć wykonanie poprawek, albo dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt przyjmującego zamówienie - wykonawcy.


7. Umowa zlecenie

Umowa zlecenie jest jedną z umów zawieranych na czas określony, które dodatkowo oznaczają produkt czy usługę, jaką pracownik musi wykonać. Polega na tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonych czynności dla dającego zlecenie.

Umowa zlecenie może być zależnie od woli stron, umową odpłatną lub nieodpłatną. Może się tak zdarzyć, iż ani z umowy, ani z okoliczności nie będzie jasno wynikało, że przyjmujący zlecenie ma je wykonać nieodpłatnie, wobec takiej sytuacji za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie.

Zazwyczaj przyjmuje się, że wykonawca zlecenia musi wykonać czynność, do której się zobowiązał, osobiście. Jednakże tu, w odróżnieniu od umowy o prace dopuszcza się wykonania zlecenia przez osobę trzecią - zastępcę.

Umowa zlecenia może być w każdej chwili wypowiedziana przez każdą ze stron. Jeżeli czyni to dający zlecenie powinien zwrócić poniesione przez drugą stronę wydatki, a w razie odpłatnego zlecenia uiścić odpowiednią część wynagrodzenia. Jeżeli umowę wypowiada przyjmujący zlecenie odpłatne, bez ważnego powodu, odpowiada wobec drugiej strony za powstałą z tego tytułu szkodę.


Obowiązki pracodawcy

Pracodawca jest obowiązany w szczególności:

  1. Zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz ich podstawowymi uprawnieniami.
  2. Organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, jak również osiąganie przez pracowników, przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji, wysokiej wydajności i należytej jakości pracy:
    • organizować pracę w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie,
    • przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, w szczególności ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną, a także ze względu na zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony albo w pełnym lub w niepełnym wymiarze czasu pracy.
  3. Zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
  4. Terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie.
  5. Ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych.
  6. Stwarzać pracownikom podejmującym zatrudnienie po ukończeniu szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe lub szkoły wyższej warunki sprzyjające przystosowaniu się do należytego wykonywania pracy.
  7. Zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników.
  8. Stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy, prowadzić dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników.
  9. Wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.


Obowiązki pracownika

  1. Pracownik jest obowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę.
  2. Pracownik jest obowiązany w szczególności:
    • przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy,
    • przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku,
    • przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych,
    • dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie oraz zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę,
    • przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach,
    • przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.


Urlop wypoczynkowy

Pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu. Urlop wypoczynkowy udziela się pracownikowi w dni, które są dla niego dniami pracy.

Nabycie prawa do urlopu

Pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku.

Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

Wymiar urlopu wynosi:

  1. 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat,
  2. 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę jego wymiar urlopu. Do okresu zatrudnienia, od którego zależy prawo do urlopu i wymiaru urlopu, wlicza się okres poprzedniego zatrudnienia, bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy. Do stosunku pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

  • zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – 3 lata,
  • średniej szkoły zawodowej – czas trwania nauki nie więcej niż 5 lat,
  • średniej szkoły zawodowej dla absolwentów szkół zasadniczych – 5 lat,
  • średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
  • szkoły policealnej – 6 lat,
  • szkoły wyższej – 8 lat.

Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się okres korzystniejszy dla pracownika. Zmniejszony proporcjonalnie wymiar urlopu przysługuje pracownikowi w przypadku, kiedy:

  • ustaje stosunek pracy w danym roku kalendarzowym krótszym niż do końca roku,
  • po powrocie z urlopu wychowawczego (proporcjonalnie do okresu pozostającego do końca danego roku kalendarzowego),
  • po urlopie bezpłatnym dłuższym niż jeden miesiąc,
  • odbywaniu zasadniczej służby wojskowej.

Urlop uzupełniający przysługuje pracownikowi w przypadku, kiedy w ciągu danego roku kalendarzowego nabył prawo do urlopu w wyższym wymiarze. Pracodawca może odwołać pracownika z urlop tylko wówczas, gdy jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczęcia urlopu. Pracodawca jest zobowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu
w każdym roku kalendarzowym.

Urlop okolicznościowy 

Pracodawca jest zobowiązany zwolnić od pracy pracownika na czas obejmujący:

  • 2 dni – w czasie ślubu pracownika, lub urodzenia jego dziecka, albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka ojca, matki, ojczyma lub macochy,
  • 1 dzień – w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu siostry, brata, teściowej, teścia, babci, dziadka.


Czas pracy

Czasem pracy jest czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przeciętnym okresie rozliczeniowym nie przekraczającym 4 miesięcy.

Tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym. Pracownikowi przysługuje w każdej dobie prawo, do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku i w każdym tygodniu prawo, do co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Pracownik pracujący w niedzielę powinien korzystać, co najmniej raz na 4 tygodnie z niedzieli wolnej od pracy. 

Zmieniony: czwartek, 03 grudnia 2009 07:56
 

Logowanie



Online

Naszą witrynę przegląda teraz 4 gości 

Licznik odwiedzin

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterDzisiaj66
mod_vvisit_counterWczoraj296
mod_vvisit_counterW tym tygodniu777
mod_vvisit_counterW poprzednim tygodniu1332
mod_vvisit_counterW tym miesiącu507
mod_vvisit_counterW poprzednim miesiącu4547
mod_vvisit_counterWszystkie940495

Online (20 minutes ago): 8
Twoje IP: 3.238.72.180
,
Today: Gru 03, 2022

Sonda

W jakim kierunku powinna sie rozwijac nasza strona?
 

Kapital Ludzki

www.kapitalludzki.gov.pl